جراحی لثه

جراحی لثه یکی از روش‌های تخصصی در دندانپزشکی است که با هدف درمان بیماری‌های لثه، اصلاح فرم لثه، و حفظ سلامت دندان‌ها انجام می‌شود. این نوع جراحی نه‌تنها جنبه درمانی دارد، بلکه در بسیاری موارد برای زیبایی لبخند نیز کاربرد دارد.

با توجه به شیوع بیماری‌های لثه و تأثیر آن‌ها بر سلامت عمومی بدن، آشنایی با روش‌های جراحی لثه، مراحل انجام، مراقبت‌های پس از آن و مزایا و معایب آن ضروری است.

بیماری‌های لثه؛ چرا جراحی لازم می‌شود؟

بیماری‌های لثه در اثر تجمع پلاک و باکتری روی دندان‌ها و لثه‌ها ایجاد می‌شوند. در مراحل اولیه، التهاب و خونریزی لثه (ژنژیویت) مشاهده می‌شود که با رعایت بهداشت دهان قابل درمان است.

اما در صورت پیشرفت، بیماری به مرحله پریودنتیت می‌رسد که در آن بافت‌های نگهدارنده دندان آسیب می‌بینند و ممکن است منجر به لق شدن یا از دست رفتن دندان شود. در این مرحله، درمان‌های غیرجراحی کافی نیستند و نیاز به جراحی لثه وجود دارد.

جراحی لثه مجموعه‌ای از روش‌های درمانی است که با هدف حذف بافت‌های آسیب‌دیده، پاکسازی عمقی، بازسازی استخوان و بافت لثه، و اصلاح فرم لثه انجام می‌شود. این جراحی‌ها معمولاً توسط متخصص پریودنتیست انجام می‌شوند و بسته به نوع بیماری و نیاز بیمار، روش مناسب انتخاب می‌شود.

انواع جراحی لثه

جراحی فلپ (Flap Surgery)

در این روش، لثه از دندان جدا شده و به عقب تا زده می‌شود تا امکان دسترسی به ریشه دندان و استخوان فراهم شود. پس از پاکسازی عمقی و صاف کردن سطح ریشه، لثه به جای خود بازگردانده و بخیه زده می‌شود. این روش برای کاهش عمق پاکت‌های لثه و جلوگیری از تجمع باکتری‌ها کاربرد دارد.

پیوند لثه (Gingival Graft)

در مواردی که لثه تحلیل رفته و ریشه دندان نمایان شده باشد، از بافت سالم (معمولاً از سقف دهان) برای پیوند به ناحیه آسیب‌دیده استفاده می‌شود. این روش باعث محافظت از ریشه دندان، کاهش حساسیت و بهبود زیبایی لبخند می‌شود.

بازسازی استخوان (Bone Graft)

اگر استخوان اطراف دندان تحلیل رفته باشد، از استخوان طبیعی یا مصنوعی برای بازسازی استفاده می‌شود. هدف این روش، تقویت استخوان و حفظ دندان در جای خود است.

بازسازی هدایت‌شده بافت (GTR)

در این روش، غشایی بین لثه و استخوان قرار داده می‌شود تا از رشد لثه در ناحیه‌ای که باید استخوان رشد کند جلوگیری شود. این تکنیک امکان رشد مجدد استخوان و بافت همبند را فراهم می‌کند.

افزایش طول تاج دندان
برای آماده‌سازی دندان جهت روکش یا اصلاح فرم لبخند، ممکن است نیاز به جراحی افزایش طول تاج باشد. در این روش، بخشی از لثه و گاهی استخوان برداشته می‌شود تا سطح بیشتری از دندان نمایان شود.

جراحی لثه با لیزر

استفاده از لیزر در جراحی لثه باعث کاهش خونریزی، درد و تورم می‌شود. این روش برای برداشت بافت‌های آسیب‌دیده و باکتری‌ها بدون نیاز به تیغ جراحی کاربرد دارد و دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد.

مراحل انجام جراحی لثه

۱. معاینه و ارزیابی اولیه

پزشک با بررسی وضعیت دهان، عکس‌برداری و اندازه‌گیری عمق پاکت‌های لثه، نوع بیماری را تشخیص می‌دهد و روش مناسب جراحی را انتخاب می‌کند.

۲. آماده‌سازی بیمار

در صورت نیاز، جرم‌گیری و تسطیح ریشه قبل از جراحی انجام می‌شود. همچنین توصیه‌هایی برای رعایت بهداشت دهان و مصرف داروهای ضدعفونی‌کننده داده می‌شود.

۳. انجام جراحی

جراحی با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. بسته به نوع روش، ممکن است برش لثه، برداشت بافت، پیوند یا استفاده از لیزر انجام شود. زمان جراحی بین ۳۰ دقیقه تا چند ساعت متغیر است.

۴. بخیه و پانسمان

پس از اتمام جراحی، لثه بخیه زده می‌شود و در صورت نیاز پانسمان روی ناحیه جراحی قرار می‌گیرد. نوع بخیه ممکن است قابل جذب یا نیازمند کشیدن باشد.

۵. مراقبت‌های پس از جراحی

بیمار باید از مصرف غذاهای سخت، سیگار، و فعالیت‌های شدید پرهیز کند. استفاده از دهان‌شویه، داروهای ضد درد و آنتی‌بیوتیک طبق دستور پزشک ضروری است.

مراقبت‌های بعد از جراحی لثه
رعایت دقیق توصیه‌های پزشک پس از جراحی نقش مهمی در موفقیت درمان دارد. موارد مهم شامل:

• استفاده از دهان‌شویه ضدعفونی‌کننده
• پرهیز از سیگار و الکل
• مصرف غذاهای نرم و سرد در روزهای اول
• مراجعه منظم برای بررسی و کشیدن بخیه
• رعایت بهداشت دهان با مسواک نرم و نخ دندان

مزایا

• درمان قطعی بیماری‌های پیشرفته لثه
• حفظ دندان‌های طبیعی
• بهبود زیبایی لبخند
• کاهش عمق پاکت‌های لثه و تسهیل در تمیز کردن
• تحریک رشد مجدد استخوان و بافت لثه

معایب

• درد و تورم پس از جراحی
• احتمال خونریزی و عفونت
• نیاز به مراقبت‌های دقیق پس از درمان
• هزینه نسبتاً بالا در برخی روش‌ها
• محدودیت در مصرف غذا و فعالیت‌های روزمره برای چند روز

چه کسانی کاندید مناسب برای جراحی لثه هستند؟

افرادی که دچار پریودنتیت پیشرفته، تحلیل لثه، عقب‌نشینی خط لثه، یا نیاز به اصلاح فرم لثه برای زیبایی هستند، کاندید مناسبی برای جراحی لثه محسوب می‌شوند. همچنین بیمارانی که قصد انجام ایمپلنت دارند و نیاز به بازسازی استخوان یا بافت دارند، ممکن است به جراحی لثه نیاز داشته باشند.

جراحی لثه در کودکان و سالمندان

اگرچه بیماری‌های لثه در بزرگسالان شایع‌تر است، اما در موارد خاص ممکن است کودکان نیز نیاز به جراحی داشته باشند، به‌ویژه در موارد ژنتیکی یا ناهنجاری‌های مادرزادی. در سالمندان، جراحی لثه با احتیاط بیشتری انجام می‌شود و بررسی وضعیت عمومی بدن، داروهای مصرفی و تراکم استخوان اهمیت ویژه‌ای دارد.

هزینه جراحی لثه

هزینه جراحی لثه بسته به نوع روش، تخصص پزشک، تجهیزات مورد استفاده و موقعیت جغرافیایی متفاوت است. روش‌هایی مانند جراحی با لیزر یا پیوند بافت معمولاً هزینه بیشتری دارند. با این حال، بسیاری از بیماران این هزینه را به‌عنوان سرمایه‌گذاری برای حفظ سلامت دهان و دندان در نظر می‌گیرند.

نتیجه‌گیری

جراحی لثه یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان بیماری‌های پیشرفته لثه، حفظ دندان‌های طبیعی و بهبود زیبایی لبخند است. با انتخاب پزشک متخصص، رعایت مراقبت‌های پس از درمان و استفاده از تکنولوژی‌های نوین مانند لیزر، می‌توان تجربه‌ای ایمن، مؤثر و رضایت‌بخش از این درمان داشت. اگر دچار مشکلات لثه هستید یا به دنبال اصلاح فرم لبخند خود می‌باشید، مشاوره با متخصص پریودنتیست می‌تواند اولین قدم برای بازگشت سلامت دهان و اعتماد به نفس شما باشد.