توسط : ترمیم دندانهای آسیبدیده یا از دسترفته یکی از دغدغههای مهم بیماران در حوزه دندانپزشکی است. زیبایی لبخند و سلامت دهان تأثیر مستقیم بر اعتمادبهنفس افراد دارد، به همین دلیل انتخاب بهترین روش ترمیم دندان اهمیت زیادی دارد. در دندانپزشکی مدرن روشهای مختلفی برای این کار ارائه میشود که در میان آنها ایمپلنت دندان و روکش دندان جایگاه ویژهای دارند.
بسیاری از بیماران هنگام مراجعه به دندانپزشک این سؤال را مطرح میکنند که تفاوت میان ایمپلنت و روکش چیست و کدام یک گزینه بهتری برای شرایط آنها محسوب میشود. پاسخ این سؤال بسته به وضعیت دندان بیمار متفاوت است.
اگر دندانی به طور کامل از دست رفته باشد، ایمپلنت بهترین انتخاب است. اما اگر ساختار اصلی دندان باقی مانده و فقط به بازسازی نیاز داشته باشد، روکش گزینهای مناسب خواهد بود. در این مقاله به بررسی جامع این دو روش میپردازیم تا انتخاب آگاهانهتری برای بیماران فراهم شود.
ایمپلنت دندان چیست؟
ایمپلنت دندان روشی نوین و پیشرفته در دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی است که برای جایگزینی دندانهای از دسترفته به کار میرود. در این روش یک پایه فلزی، معمولاً از جنس تیتانیوم، درون استخوان فک قرار داده میشود. تیتانیوم به دلیل سازگاری بالایی که با بدن انسان دارد، بهخوبی با استخوان فک جوش میخورد.
این فرآیند که به آن اسئواینتگریشن گفته میشود، چند ماه زمان میبرد و پس از آن، ایمپلنت مانند ریشه طبیعی دندان عمل میکند. پس از تکمیل جوشخوردگی، یک اباتمنت و سپس تاج مصنوعی روی پایه قرار داده میشود. نتیجه نهایی، دندانی است که هم از نظر ظاهر و هم از نظر عملکرد، بسیار شبیه به دندان طبیعی است. ایمپلنتها به دلیل استحکام بالا، طول عمر زیاد و تأثیر مثبت بر جلوگیری از تحلیل استخوان فک، بهترین گزینه برای جایگزینی دندان از دسترفته محسوب میشوند.
مقالات دیگر: مراقبت های خانگی بعد ایمپلنت دندان
روکش دندان چیست؟
روکش دندان یا همان “کَراون”، نوعی پوشش مصنوعی است که بر روی دندان آسیبدیده یا درمانشده قرار داده میشود. روکش ایمپلنت زمانی توصیه میشود که دندان دچار پوسیدگی گسترده، شکستگی یا تغییر رنگ شدید شده باشد و نیاز به بازسازی ظاهری و عملکردی داشته باشد. همچنین دندانهایی که درمان ریشه یا عصبکشی شدهاند، با روکش پوشانده میشوند تا از شکستگی آنها جلوگیری شود.
روکشها از مواد مختلفی مانند سرامیک، زیرکونیا، فلز یا ترکیبی از آنها ساخته میشوند. هر نوع روکش ویژگیها و طول عمر متفاوتی دارد. برخلاف ایمپلنت، در روکشگذاری نیازی به جراحی نیست و تنها در دو یا سه جلسه میتوان درمان را تکمیل کرد. این روش بیشتر به عنوان یک راهحل محافظتی و زیبایی برای دندان طبیعی به کار میرود و جایگزینی کامل دندان محسوب نمیشود.
تفاوت ایمپلنت دندان و روکش دندان از نظر کاربرد
کاربرد ایمپلنت و روکش به شرایط دندان بستگی دارد. ایمپلنت زمانی استفاده میشود که دندان بهطور کامل کشیده شده یا از بین رفته باشد و هیچ ساختار طبیعی برای بازسازی باقی نمانده باشد. در این حالت، ایمپلنت یک دندان جدید و مستقل در دهان ایجاد میکند.
اما روکش دندان زمانی به کار میرود که ریشه دندان سالم است و فقط بخش تاج دچار آسیب یا پوسیدگی شده است. در چنین شرایطی، با تراش دادن دندان و آمادهسازی آن، یک روکش مصنوعی روی دندان قرار میگیرد تا هم از نظر زیبایی و هم از نظر عملکرد، دندان بازسازی شود. بنابراین، ایمپلنت جایگزین کامل دندان است، در حالی که روکش تقویتکننده و محافظ دندان موجود به شمار میرود.
تفاوت ایمپلنت دندان و روکش دندان از نظر طول عمر
یکی از مهمترین معیارهای انتخاب روش درمانی، طول عمر و دوام آن است. ایمپلنتهای دندانی در صورت رعایت بهداشت دهان و مراقبتهای لازم، میتوانند مادامالعمر باقی بمانند. پایه تیتانیومی بهطور کامل با استخوان فک پیوند برقرار میکند و همین امر سبب میشود که ایمپلنت مانند ریشه طبیعی دندان پایدار باشد.
در مقابل، روکشهای دندانی عمر محدودتری دارند. بسته به جنس و کیفیت روکش، طول عمر آن بین ۷ تا ۱۵ سال تخمین زده میشود. پس از این مدت، ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد. پوسیدگی دندان زیر روکش، شل شدن یا تغییر رنگ از جمله عواملی هستند که عمر روکش را کوتاهتر میکنند. در نتیجه، از نظر دوام، ایمپلنت گزینه مطمئنتری است.
تفاوت در روند درمان
روند درمان ایمپلنت و روکش تفاوتهای زیادی دارد. ایمپلنت دندان یک درمان چندمرحلهای است که شامل جراحی کاشت پایه در استخوان فک، مدت زمان انتظار برای جوش خوردن و در نهایت قرار دادن تاج میشود. این فرآیند ممکن است بین سه تا شش ماه طول بکشد. در مقابل، درمان با روکش بسیار سریعتر است. معمولاً در یک جلسه دندان تراش داده میشود و قالبگیری صورت میگیرد.
سپس در جلسه بعد، روکش آمادهشده روی دندان قرار داده میشود. بنابراین، بیمارانی که به دنبال نتیجه فوری هستند، روکش را ترجیح میدهند. اما کسانی که به دنبال یک راهحل دائمی هستند، معمولاً ایمپلنت را انتخاب میکنند.
تفاوت در هزینه
از نظر هزینه نیز تفاوت چشمگیری میان ایمپلنت و روکش وجود دارد. ایمپلنت به دلیل نیاز به جراحی، استفاده از مواد پیشرفته و مراحل درمانی متعدد، هزینه بیشتری دارد. در بسیاری از کشورها، هزینه کاشت هر واحد ایمپلنت چندین برابر هزینه یک روکش است. روکش دندان از نظر اقتصادی مقرونبهصرفهتر است و برای بیمارانی که بودجه محدودتری دارند، گزینه مناسبی محسوب میشود.
البته باید به این نکته توجه داشت که اگرچه هزینه اولیه ایمپلنت بیشتر است، اما ماندگاری بالای آن باعث میشود در بلندمدت بهصرفهتر باشد. در حالی که روکش ممکن است نیاز به تعویضهای مکرر داشته باشد و هزینههای بیشتری در طول زمان ایجاد کند.
مزایا و معایب ایمپلنت دندان
ایمپلنت دندان مزایای متعددی دارد. نخستین مزیت آن شباهت بسیار زیاد به دندان طبیعی از نظر ظاهر و عملکرد است. ایمپلنتها به خوبی در جویدن و تکلم نقش دارند و احساس جسم خارجی ایجاد نمیکنند. همچنین با جلوگیری از تحلیل استخوان فک، ساختار صورت حفظ میشود. یکی دیگر از مزیتهای ایمپلنت این است که برخلاف بریجها، نیازی به تراش دادن دندانهای مجاور ندارد.
با این حال، این روش معایبی هم دارد؛ از جمله هزینه بالا، نیاز به جراحی و طولانی بودن دوره درمان. علاوه بر این، افرادی که بیماریهای لثه یا مشکلات سیستم ایمنی دارند، ممکن است کاندید مناسبی برای ایمپلنت نباشند.
مزایا و معایب روکش دندان
روکش دندان نیز مزایای خاص خود را دارد. این روش سریع و نسبتاً ارزان است و میتواند ظاهر و عملکرد دندان را بهسرعت بازگرداند. روکشها از دندانهای ضعیفشده محافظت میکنند و مانع از شکستگی بیشتر آنها میشوند. علاوه بر این، تنوع در جنس و رنگ روکشها باعث شده است که بیماران بتوانند گزینهای متناسب با نیاز و بودجه خود انتخاب کنند. اما معایب روکش هم کم نیست.
از جمله اینکه برای قرار دادن روکش، بخش زیادی از دندان طبیعی باید تراش داده شود. همچنین عمر روکش محدود است و پس از مدتی نیاز به تعویض دارد. در صورت عدم رعایت بهداشت دهان، پوسیدگی زیر روکش میتواند مشکلات جدی ایجاد کند.
کدام روش برای چه کسانی مناسبتر است؟
انتخاب میان ایمپلنت و روکش به شرایط دهان و دندان بیمار بستگی دارد. اگر دندان به طور کامل از دست رفته باشد یا کشیده شده باشد، بهترین گزینه ایمپلنت است. اما اگر ریشه دندان سالم باشد و فقط تاج دچار آسیب یا پوسیدگی شده باشد، روکش دندان میتواند انتخاب مناسبی باشد. دندانپزشک پس از معاینه و بررسی وضعیت لثه و استخوان فک، بهترین روش را پیشنهاد میدهد. همچنین عوامل دیگری مانند بودجه مالی، مدت زمان در دسترس و وضعیت کلی سلامت بیمار در تصمیمگیری نقش دارند.
نتیجهگیری
ایمپلنت دندان و روکش دندان هر دو روشهای مهمی در دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی هستند، اما تفاوتهای اساسی میان آنها وجود دارد. ایمپلنت جایگزینی دائمی برای دندان از دسترفته است، در حالی که روکش بیشتر نقش محافظتی برای دندان موجود دارد.
انتخاب میان این دو روش باید بر اساس شرایط فردی بیمار و نظر تخصصی دندانپزشک انجام شود. در نهایت، مهمترین عامل موفقیت در هر دو روش، رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک است. بیماران با در نظر گرفتن تمامی جوانب میتوانند بهترین تصمیم را بگیرند و از داشتن لبخندی زیبا و سالم لذت ببرند.
