توسط : کامپوزیت دندان یکی از پرکاربردترین روشهای ترمیمی و زیبایی در دندانپزشکی مدرن است که به دلیل تنوع بالا و نتایج طبیعی، طرفداران زیادی پیدا کرده است. این ماده با ترکیبی از رزین و ذرات فیلر ساخته میشود و بسته به نوع و کیفیت، میتواند برای ترمیم دندانهای پوسیده، پر کردن شکستگیها، اصلاح رنگ و فرم دندان و حتی طراحی لبخند مورد استفاده قرار گیرد.
شناخت انواع کامپوزیت دندان به بیماران کمک میکند تا مناسبترین گزینه را با توجه به شرایط دهان و دندان، نیاز زیبایی و بودجه انتخاب کنند. در این مقاله به معرفی و بررسی انواع مختلف کامپوزیت دندان و ویژگیهای هر یک خواهیم پرداخت تا انتخاب آگاهانهتری داشته باشید.
انواع کامپوزیت دندان در کلینیک دندانپزشکی دکتر حقانی در تهران
در کلینیک دندانپزشکی دکتر حقانی در تهران، انواع مختلفی از کامپوزیتهای دندانی برای ترمیم و زیباسازی دندانها استفاده میشود. این کلینیک با بهرهگیری از مواد باکیفیت و تکنیکهای پیشرفته، خدماتی متناسب با نیازهای بیماران ارائه میدهد.
استفاده از این انواع کامپوزیتها در کلینیک دکتر حقانی با هدف ارائه بهترین نتیجه زیبایی و عملکردی انجام میشود و با توجه به وضعیت دندانها، نوع مناسب برای هر بیمار انتخاب میشود.
مقالات دیگر: کامپوزیت ونیر
انواع کامپوزیت دندان
برای استفاده از کامپوزیت دندان، گزینههای متنوعی وجود دارد که هرکدام خصوصیات مخصوص به خود را دارند. این مواد از نظر ساختار، ویژگیهای زیستی، کارایی و جلوه ظاهری با یکدیگر تفاوت میکنند. همچنین کامپوزیتهای دندانی به دلیل کیفیت مناسب، دوام و ماندگاری بالایی دارند.
انواع کامپوزیت دندان بر اساس اندازه ذرات
یکی از عوامل اصلی در دستهبندی کامپوزیتهای دندانی، اندازه ذرات تشکیلدهنده آنهاست. کیفیت و عملکرد این مواد تا حد زیادی به ابعاد ذرات بهکاررفته در ساختشان وابسته است. هرچه ذرات ریزتر باشند، دندانپزشک با سهولت بیشتری میتواند کامپوزیت را شکل دهد.
این نوع کامپوزیتها قابلیت پولیشپذیری بالایی دارند و در نهایت ظاهر طبیعیتری ایجاد میکنند. در مقابل، کامپوزیتهایی که از ذرات درشت ساخته میشوند، استحکام و مقاومت بیشتری از خود نشان میدهند. انتخاب نوع مناسب کامپوزیت با توجه به حساسیت و جنس دندانها انجام میشود. در ادامه، انواع کامپوزیت دندان بر اساس اندازه ذرات معرفی میشوند:
کامپوزیت ونیر بولک
این نوع کامپوزیت در برابر سایش چندان مقاوم نیست، اما به دلیل جلوگیری از باقیماندن مواد غذایی بین دندانها، بیشتر به عنوان ماده پرکننده کاربرد دارد.
کامپوزیت ماکروفیل
دارای مقاومت مکانیکی مناسب هستند، اما از نظر دوام در برابر سایش عملکرد مطلوبی ندارند.
کامپوزیت میکروفیل
وزن سبکتری نسبت به ماکروفیل دارند و کار کردن با آنها آسان است، ولی مقاومت مکانیکی پایینی دارند. به همین دلیل در دندانهایی که فشار زیادی را تحمل میکنند، استفاده نمیشوند.
نانو کامپوزیت
از مقاومت مکانیکی بالایی برخوردارند و در برابر سایش نیز عملکرد بسیار خوبی دارند. این نوع به راحتی قابل پولیش است و ظاهری زیبا ایجاد میکند.
کامپوزیت هیبرید
دارای ضریب انبساط حرارتی مناسب هستند که همین ویژگی باعث مقاومت بالای آنها در برابر ساییدگی میشود.
انواع کامپوزیت دندان بر اساس کاربرد
کامپوزیت یکی از مواد پرکاربرد و چندمنظوره در دندانپزشکی است، زیرا هم در درمانهای ترمیمی و هم در زمینه زیبایی دندانها به کار میرود.
کامپوزیت ترمیمی دندان
در سالهای اخیر، استفاده از کامپوزیت به جای آمالگام برای پر کردن دندانها و درمان پوسیدگی به طور چشمگیری افزایش یافته است. این ماده در ترمیم انواع حفرهها مانند کلاس III، IV و V در دندانهای قدامی و همچنین کلاس I، II و V در دندانهای خلفی کاربرد دارد. هرچند دوام کامپوزیت نسبت به آمالگام کمتر است، اما به دلیل پیشرفتهای تکنولوژیک و ظاهر طبیعی و زیبا، امروزه در بسیاری از موارد انتخاب اصلی بیماران برای پرکردن دندانها محسوب میشود.
کامپوزیت زیبایی دندان
کامپوزیت علاوه بر کاربردهای درمانی، نقش مهمی در زیباسازی لبخند نیز دارد. این ماده با خاصیت چسبندگی بالا میتواند بسیاری از مشکلات ظاهری دندانها را برطرف کند، از جمله فاصله بین دندانها، تغییر رنگ یا لکهها، نامرتبی جزئی، کوچک یا بزرگ بودن دندانها، لبپریدگیها و ترکهای سطحی. ماندگاری کامپوزیت زیبایی معمولاً بین ۵ تا ۷ سال است و به عنوان روشی مقرونبهصرفه، کمتهاجمی و سریع برای اصلاح طرح لبخند شناخته میشود.
انواع کامپوزیت از نظر محل نصب در دهان
کامپوزیتهای دندانی را میتوان بر اساس محل استفاده و نحوه نصب در دهان به چند دسته تقسیم کرد که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
کامپوزیت دندان قدامی (Anterior Composites)
این نوع کامپوزیتها برای دندانهای جلویی طراحی شده و تمرکز اصلی آنها بر زیبایی است. مواد استفاده شده در این کامپوزیتها باید کاملاً طبیعی به نظر برسند و ویژگیهایی مانند بافت سطح مشابه مینای دندان و انعکاس نور طبیعی را داشته باشند. دو ویژگی نوری مهم در این زمینه Opalescence و Fluorescence هستند. Opalescence باعث میشود وقتی نور سفید روی سطح دندان میتابد، مینای دندان طول موجهای آبی و بنفش را منعکس کند و از سمت دیگر نور نارنجی دیده شود.
Fluorescence مربوط به عاج دندان است و توانایی جذب نور نامرئی و انتشار آن در طول موج مرئی را دارد، بهطوری که در معرض نور فرابنفش، دندان نور سفید تا آبی روشن ساطع میکند. شبیهسازی این اثرات در کامپوزیتهای قدامی باعث میشود ظاهر دندانها طبیعی و زیبا باقی بماند.
کامپوزیت دندان خلفی (Posterior Composites)
در کامپوزیتهای دندان عقبی، تمرکز اصلی روی مقاومت در برابر نیروهای جویدن و سایش طولانیمدت است، اگرچه زیبایی نیز کاملاً نادیده گرفته نمیشود. هرچه ترمیم در عقب دهان قرار گیرد، فشار و فرسایش بیشتری به کامپوزیت وارد میشود، بنابراین این نوع باید از مواد مقاوم مانند رزینهای هیبریدی ساخته شود تا دوام کافی داشته باشد.
کامپوزیت دندان یونیورسال (Universal Composites)
کامپوزیتهای یونیورسال برای استفاده هم در دندانهای جلویی و هم عقبی طراحی شدهاند و ویژگیهای کامپوزیتهای قدامی و خلفی را با هم ترکیب میکنند. این نوع کامپوزیتها امکان استفاده روی تمام سطوح دندان را فراهم کرده و با تنوع سایهها، زیبایی مطلوبی ارائه میدهند. با این حال، اگر انتظار زیبایی بخش قدامی بالاست، استفاده از کامپوزیت زیبایی توصیه میشود.
کامپوزیت دندان روان یا مایع (Flowable Composites)
این نوع کامپوزیتها با ویسکوزیته پایین، کار با آسانی دارند و از اواخر دهه ۱۹۹۰ وارد بازار شدهاند. مقاومت مکانیکی آنها حدود ۶۰ تا ۹۰ درصد کامپوزیتهای معمولی است، اما برای روشهای کمتهاجمی مانند پر کردن حفرههای ریز، بسیار مناسب هستند.
کامپوزیت دندان بالک فیل (Bulk Fill Composites)
کامپوزیت بالک فیل نسل جدیدی از مواد دندانپزشکی است که عملکردی مشابه کامپوزیتهای معمولی دارد، اما عمق کیور آنها افزایش یافته و به ۴ تا ۵ میلیمتر رسیده است. این کامپوزیتها انقباض پلیمریزاسیون کمتری دارند، هندلینگ و انعطافپذیری خوبی ارائه میدهند و با جلوگیری از ورود حباب هوا، از ایجاد تخلخل در ترمیمهای عمقی جلوگیری میکنند و دوام بالایی دارند.
انواع برندهای کامپوزیت
انتخاب بهترین برند کامپوزیت دندان یکی از سوالات رایج بیماران است. کیفیت، دوام، ظاهر طبیعی و تنوع رنگ کامپوزیتها در انتخاب برند مناسب نقش بسیار مهمی دارند. در بازار جهانی، برندهای متعددی وجود دارند که هر یک با ویژگیها و مزایای خاص خود، برای کاربردهای مختلف دندانپزشکی طراحی شدهاند. در ادامه به معرفی برخی از معتبرترین و محبوبترین برندهای کامپوزیت دندان پرداخته شده است.
Bisco
برند آمریکایی که کامپوزیتهایش از سیلیکات کلسیم ساخته شده و ماندگاری، انعطافپذیری و استحکام بالایی دارند و برای لثه و دندان ایمن هستند.
Coltene
تولیدکننده کامپوزیت نانو هیبرید مشابه مینای دندان که ظاهر طبیعی دارد و قیمت آن نصف لمینت سرامیکی است.
DMG America
کامپوزیتهایی مقاوم در برابر ساییدگی و ضربه با انقباض پلیمریزاسیون کنترل شده.
DMP Dental
کامپوزیت نانو هیبرید با مقاومت بالا در برابر رنگپریدگی، ضربه و ساییدگی، فرمدهی آسان و پالت رنگ متنوع.
Ivoclar Vivaden
ونیر نانو هیبرید مقاوم، سریع خشکشونده و قابل فرمدهی آسان برای دندانهای جلو و عقب.
Kerr
روکشهای با استحکام بالا، تنوع رنگ زیاد، دوام طولانی و سازگاری کامل با محیط دهان.
Tokuyama Dental America
برند ژاپنی با استحکام، انعطافپذیری، شفافیت بالا، پالیش آسان و قیمت مناسب.
SDI
کامپوزیتهای شفاف، مقاوم و سازگار با دندانها که شکلپذیری آسان دارند.
IPS
روکشهای سرامیکی با مقاومت بالا و ظاهر شفاف و طبیعی مشابه لمینت.
Sarmco
برند سوئیسی میکرو هیبرید با مقاومت بالا، سازگاری با دهان و لثه، ماندگاری و چسبندگی سریع.
نتیجهگیری انواع کامپوزیت دندان
کامپوزیتهای دندانی با توجه به ویژگیها، محل استفاده و کاربردهای زیبایی یا ترمیمی، تنوع گستردهای دارند. هر نوع کامپوزیت مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد؛ برای مثال، کامپوزیتهای قدامی بیشتر بر زیبایی تمرکز دارند، در حالی که کامپوزیتهای خلفی مقاومت در برابر نیروهای جویدن را اولویت میدهند.
کامپوزیتهای یونیورسال و بالک فیل امکان استفاده گسترده و کارایی بالاتر را فراهم میکنند و کامپوزیتهای فلو برای پر کردن حفرههای کوچک و روشهای کمتهاجمی مناسب هستند. انتخاب صحیح نوع و برند کامپوزیت، با در نظر گرفتن محل ترمیم، نیازهای زیبایی و مقاومت مورد انتظار، نقش مهمی در موفقیت درمان و رضایت بیمار دارد.
