توسط : روکش دندان یکی از روشهای پرکاربرد در دندانپزشکی است که برای محافظت و تقویت دندانهای ضعیف یا آسیبدیده مورد استفاده قرار میگیرد. این پوشش همانند یک کلاهک روی دندان قرار میگیرد و علاوه بر افزایش استحکام، ظاهر دندان را نیز زیباتر میکند. هنگامی که دندانی دچار پوسیدگی عمیق، شکستگی یا تغییر رنگ شدید باشد، روکش میتواند بهترین راهحل برای بازگرداندن عملکرد طبیعی و زیبایی لبخند باشد. روکشها انواع مختلفی دارند و انتخاب نوع آن به شرایط بیمار و نظر دندانپزشک بستگی دارد. یکی از شناختهشدهترین انواع، روکش پی اف ام است.
روکش پی اف ام (PFM) چیست؟
PFM یا Porcelain Fused to Metal به معنای پرسلن یا سرامیک جوشخورده به فلز است. این نوع روکش ترکیبی از فلز و سرامیک است که در آن بخش داخلی از فلز ساخته میشود و روی آن با لایهای از پرسلن پوشانده میشود. همین ترکیب باعث میشود روکش پی اف ام هم مقاومت بالایی در برابر فشار داشته باشد و هم از نظر زیبایی، شباهت زیادی به دندان طبیعی پیدا کند.
سالهاست که این روکش به عنوان انتخاب اول بسیاری از بیماران و دندانپزشکان تهران شناخته میشود. هرچند امروزه روکشهای تمام سرامیکی مانند زیرکونیا و ایمکس محبوبیت بیشتری پیدا کردهاند، اما پی اف ام همچنان به دلیل ویژگیهای خاص خود بهخصوص برای دندانهای عقبی کاربرد فراوانی دارد.
مقالات دیگر: روکش سرامیکی (روکش ایمپلنت دندان جلو)
عوامل مؤثر بر هزینه روکش پی اف ام
هزینه روکش دندان پی اف ام نسبت به روکشهای تمام سرامیکی کمتر است و همین موضوع باعث شده گزینهای اقتصادی محسوب شود. قیمت نهایی این درمان به عواملی مانند جنس فلز مورد استفاده، کیفیت پرسلن، تجربه دندانپزشک، محل کلینیک و لابراتور سازنده بستگی دارد. به طور کلی، پی اف ام یکی از انتخابهای مقرونبهصرفه در دندانپزشکی است که تعادلی بین زیبایی، دوام و هزینه ایجاد میکند.
مزایای روکش پی اف ام
روکشهای PFM یکی از رایجترین گزینهها در درمانهای ترمیمی دندانپزشکی هستند که ترکیبی از زیبایی سرامیک و استحکام فلز را ارائه میدهند. مزایای این نوع روکشها به صورت کامل در این بخش بررسی شده است.
۱. زیبایی و شباهت به دندان طبیعی
به دلیل پوشش سرامیکی بیرونی، این نوع روکش ظاهری طبیعی و مشابه دندان واقعی دارد. رنگ پرسلن میتواند با دندانهای فرد مطابقت داده شود و لبخندی یکدست ایجاد کند.
۲. مقاومت و طول عمر بالا
هسته فلزی باعث میشود این روکش فشارهای ناشی از جویدن را به خوبی تحمل کند. اگر بیمار مراقبتهای لازم را انجام دهد، این روکش سالها بدون مشکل باقی میماند.
۳. انتخابی مقرونبهصرفه
پی اف ام در مقایسه با برخی روکشهای دیگر هزینه کمتری دارد و برای افرادی که به دنبال ترکیب دوام و قیمت مناسب هستند، گزینهای منطقی محسوب میشود.
معایب روکش پی اف ام
با وجود محبوبیت بالای روکشهای PFM به دلیل ترکیب زیبایی و دوام، این نوع روکشها نیز محدودیتهایی دارند که در انتخاب نهایی بیمار و دندانپزشک تأثیرگذارند. شناخت معایب احتمالی روکش PFM به تصمیمگیری آگاهانهتر کمک میکند و امکان مقایسه با گزینههای جایگزین مانند روکشهای تمام سرامیک یا زیرکونیا را فراهم میسازد.
۱. نمایان شدن خط تیره در لبه لثه
به دلیل وجود فلز، در برخی موارد یک خط تیره در لبه دندان و لثه دیده میشود. اگر لثهها تحلیل بروند، این مشکل بیشتر نمایان خواهد شد.
۲. احتمال حساسیت به فلز
افرادی که به برخی فلزات حساسیت دارند، ممکن است پس از استفاده از روکش پی اف ام دچار مشکلاتی مانند التهاب یا حساسیت شوند.
۳. نیاز به تراش بیشتر دندان
برای قرار گرفتن این روکش باید بخش بیشتری از دندان تراشیده شود که در مقایسه با روکشهای تمام سرامیک یک محدودیت محسوب میشود.
مراحل قرار دادن روکش پی اف ام
- آمادهسازی دندان: ابتدا دندان بیحس میشود و بخشهای پوسیده یا آسیبدیده برداشته میشوند.
- تراش و فرمدهی: دندان شکل داده میشود تا روکش بهطور کامل روی آن قرار گیرد.
- قالبگیری: از دندان قالب گرفته شده و به لابراتور ارسال میشود.
- قرار دادن روکش موقت: تا آماده شدن روکش اصلی، یک روکش موقت روی دندان قرار میگیرد.
- نصب روکش دائمی: پس از آماده شدن، روکش اصلی جایگزین موقت میشود.
انواع روکش پی اف ام
روکش پی اف ام ترکیبی از فلز و سرامیک است که به دلیل استحکام بالا و ظاهر طبیعی، کاربرد گستردهای در دندانپزشکی دارد. این روکشها بسته به نوع فلز استفاده شده و نحوه ساخت، در چند دسته مختلف تولید میشوند و هر کدام مزایا و ویژگیهای خاص خود را دارند. انتخاب نوع مناسب روکش پی اف ام بستگی به موقعیت دندان، بودجه و نیازهای زیبایی بیمار دارد.
- ترکیب پرسلن و فلزهای معمولی: رایجترین نوع اما با احتمال بروز حساسیت در برخی بیماران.
- ترکیب پرسلن و تیتانیوم: زیستسازگار، مقاوم و با کمترین احتمال ایجاد حساسیت.
- ترکیب پرسلن و طلا: مقاوم و غیر آلرژیک، اما به دلیل هزینه بالا کمتر استفاده میشود.
کاربردهای روکش پی اف ام
کاربردهای روکش دندان پی اف ام را در این بخش از مقاله سایت دکتر حقانی به صورت موردی بررسی کردهایم.
- محافظت از دندانهای ضعیف پس از عصبکشی
- بازسازی دندانهای شکسته یا ترکخورده
- بهبود ظاهر دندانهای تغییر رنگ داده یا نامرتب
- استفاده در بریجهای دندانی
- پوشش ایمپلنتهای دندانی
جمعبندی
روکش دندان پی اف ام یکی از پرکاربردترین و محبوبترین انواع روکش در دندانپزشکی است که به دلیل ترکیب فلز و سرامیک، هم از نظر زیبایی و هم از نظر استحکام عملکرد بالایی دارد. این روکشها بهویژه برای دندانهای عقبی که فشار زیادی را هنگام جویدن تحمل میکنند، گزینهای ایدهآل محسوب میشوند. ظاهر طبیعی، مقاومت بالا در برابر شکستگی و قیمت مناسبتر نسبت به برخی روکشهای تمامسرامیک از مهمترین مزایای این روش درمانی هستند.
البته معایبی مانند امکان تیره شدن لبه لثه، احتمال بروز آلرژی به فلز و کاهش کمی از شفافیت دندان نیز وجود دارد که باید در تصمیمگیری در نظر گرفته شوند.بسیاری از بیماران پس از استفاده از روکش پی اف ام رضایت بالایی دارند، زیرا علاوه بر بهبود عملکرد جویدن، ظاهر دندانها نیز به شکل مطلوبی بازسازی میشود. این روکش راهحلی متعادل میان زیبایی و دوام محسوب میشود. مراقبت صحیح از روکش شامل رعایت بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و مراجعات دورهای به دندانپزشک میتواند طول عمر آن را به بیش از ۱۰ سال افزایش دهد.
انتخاب روکش دندان پی اف ام باید بر اساس شرایط دهان و دندان هر فرد، میزان بودجه و نظر تخصصی دندانپزشک صورت گیرد. این روکش میتواند گزینهای مطمئن و کارآمد برای افرادی باشد که به دنبال ترکیبی از ظاهر زیبا، قدرت و دوام طولانیمدت هستند.
