توسط : بسیاری از بیماران وقتی برای اولین بار نام ایمپلنت را میشنوند تصور میکنند که صرفاً یک پروتز ساده روی لثه قرار میگیرد، در حالی که این روش یک جراحی تخصصی و دقیق است که پایهای فلزی داخل استخوان فک جایگذاری میشود و مانند ریشه دندان عمل میکند.
از آنجا که ایمپلنت باید سالها در دهان فرد باقی بماند، آگاهی از نکات مهم قبل و بعد از جراحی اهمیت ویژهای دارد. علاوه بر این، برخی بیماران شرایط اولیه لازم برای انجام ایمپلنت را ندارند و نیازمند جراحیهای مکمل مانند پیوند استخوان یا لیفت سینوس هستند.
اگر این موارد رعایت نشود، حتی بهترین برند ایمپلنت هم با شکست مواجه میشود.
آشنایی با ایمپلنت دندان
ایمپلنت دندان یک میله کوچک و از جنس تیتانیوم است که به دلیل خاصیت زیستسازگار بودن به راحتی با استخوان فک پیوند میخورد. این پایه پس از چند ماه جوش خوردن به استخوان، توانایی تحمل فشارهای جویدن را پیدا میکند.
روی این پایه بخشی به نام اباتمنت نصب میشود که نقش اتصالدهنده بین پایه و تاج مصنوعی دندان را دارد. در نهایت یک روکش یا پروتز مخصوص روی آن قرار میگیرد تا ظاهر طبیعی دندان تکمیل شود. ایمپلنت نسبت به سایر روشهای جایگزینی مزایای چشمگیری دارد.
برای مثال در روش بریج دندانهای سالم مجاور باید تراش داده شوند، در حالی که ایمپلنت نیازی به آسیب زدن به دندانهای دیگر ندارد. همچنین پروتز متحرک به دلیل لق شدن یا حرکت در دهان باعث آزار بیمار میشود، اما ایمپلنت ثابت است و همانند دندان طبیعی حس راحتی به فرد میدهد. به همین دلیل در ایران و جهان این روش بیشترین طرفدار را دارد.
طول عمر ایمپلنت هم یکی از ویژگیهای مهم آن است. اگر بهداشت دهان رعایت شود و مراجعات منظم به دندانپزشک انجام گیرد، ایمپلنت میتواند تا آخر عمر باقی بماند و فرد دیگر دغدغه جایگزینی مکرر دندان را نخواهد داشت.
مقالات دیگر: درمان های جایگزین ایمپلنت دندان
شرایط لازم برای کاندیدای ایمپلنت
هر فردی نمیتواند بدون بررسی دقیق کاندیدای ایمپلنت شود. اولین شرط، سلامت کلی بدن است. بیماریهایی مانند دیابت کنترلنشده، فشار خون بالا یا مشکلات انعقادی میتوانند روند جراحی را دشوار کنند. از طرف دیگر، سلامت لثهها و میزان استخوان فک بسیار اهمیت دارد. اگر استخوان فک تحلیل رفته باشد یا لثه دچار التهاب شدید باشد، ایمپلنت نمیتواند به خوبی جوش بخورد.
سیگار کشیدن نیز از عواملی است که احتمال شکست درمان را بالا میبرد زیرا نیکوتین گردش خون را کاهش میدهد و روند ترمیم بافتها کند میشود. همچنین بیمارانی که داروهای خاص مانند کورتون یا داروهای ضد انعقاد مصرف میکنند باید پیش از شروع درمان با پزشک مشورت کنند. سن هم موضوع مهمی است. ایمپلنت برای افراد زیر ۱۸ سال که رشد استخوانی آنها کامل نشده توصیه نمیشود.
در مقابل برای سالمندان در صورت داشتن تراکم کافی استخوان هیچ محدودیتی وجود ندارد. به طور کلی پیش از تصمیم نهایی، دندانپزشک با استفاده از عکسبرداری سهبعدی وضعیت استخوان و لثه را بررسی میکند و در صورت نیاز اقدامات آمادهسازی را انجام میدهد.
اهمیت بهداشت دهان و دندان قبل از جراحی
پیش از انجام جراحی ایمپلنت باید محیط دهان از هرگونه عفونت و التهاب پاکسازی شود. وجود جرمهای دندانی یا پوسیدگیهای درماننشده میتواند مانع موفقیت درمان شود. به همین دلیل دندانپزشک معمولاً پیش از شروع کار، جرمگیری کامل انجام میدهد و در صورت نیاز پوسیدگیها را ترمیم میکند. گاهی اوقات لثهها دچار بیماری پریودنتال هستند که در این شرایط باید ابتدا درمان لثه انجام شود و پس از بهبود، ایمپلنت کاشته شود. رعایت بهداشت دهان تنها به روز جراحی محدود نمیشود بلکه بیمار باید از مدتی قبل عادتهای بهداشتی مانند مسواک زدن دو بار در روز، استفاده از نخ دندان و دهانشویه مناسب را جدی بگیرد.
برخی پزشکان برای کاهش احتمال عفونت، آنتیبیوتیک یا دهانشویه کلرهگزیدین قبل از جراحی تجویز میکنند. این اقدامات به ظاهر ساده نقش بسیار بزرگی در نتیجه نهایی دارند. چرا که حتی اگر بهترین جراح و پیشرفتهترین تجهیزات به کار گرفته شود، وجود التهاب و باکتری در لثه میتواند مانع جوش خوردن پایه ایمپلنت شود. پس بیمار باید پیش از ورود به اتاق جراحی، دهانی سالم و عاری از عفونت داشته باشد.
مراحل کاشت ایمپلنت دندان
فرآیند کاشت ایمپلنت دندان در بیشتر موارد طی چند مرحله انجام میشود. ابتدا بیحسی موضعی تزریق شده و جراح برشی روی لثه ایجاد میکند تا به استخوان فک دسترسی پیدا کند. سپس پایه تیتانیومی با استفاده از ابزار مخصوص داخل استخوان قرار داده میشود. پس از این مرحله لثه بخیه زده میشود و بیمار وارد دوره نقاهت میشود. در این مدت که سه تا شش ماه طول میکشد، استخوان اطراف پایه رشد کرده و به اصطلاح فرایند استئواینتگریشن رخ میدهد. بعد از این دوره، جراح دوباره لثه را باز کرده و قطعهای به نام اباتمنت را روی پایه نصب میکند.
پس از بهبود لثه اطراف اباتمنت، قالبگیری برای ساخت روکش انجام میشود. در نهایت روکش یا تاج دندان که از جنس سرامیک یا زیرکونیا ساخته میشود روی ایمپلنت قرار میگیرد. در برخی موارد پزشک از روش ایمپلنت فوری استفاده میکند. در این حالت بلافاصله پس از کشیدن دندان، پایه ایمپلنت و یک روکش موقت در همان جلسه نصب میشود. هرچند این روش زمان کلی درمان را کاهش میدهد اما تنها در بیمارانی که استخوان و لثه شرایط مطلوبی دارند قابل انجام است. انتخاب نوع روش به نظر پزشک و شرایط بیمار بستگی دارد.
جراحیهای مکمل در ایمپلنت دندان
در بسیاری از بیماران شرایط استخوان فک برای کاشت مستقیم ایمپلنت کافی نیست. به مرور زمان و به ویژه پس از کشیدن دندان، استخوان دچار تحلیل میشود و استحکام لازم برای نگهداشتن پایه فلزی را از دست میدهد. در چنین شرایطی جراحیهای مکمل مطرح میشود که مهمترین آنها پیوند استخوان و لیفت سینوس هستند.
پیوند استخوان به معنی افزودن بافت استخوانی جدید به ناحیه فک است تا حجم و تراکم کافی ایجاد شود. لیفت سینوس نیز مخصوص ناحیه فک بالا به ویژه دندانهای آسیای بالا انجام میشود که در آن فضای سینوس با مواد پیوندی پر میشود تا ارتفاع استخوان افزایش یابد. این جراحیها ممکن است درمان را چند ماه طولانیتر کنند اما نقش بسیار مهمی در موفقیت نهایی دارند.
بدون انجام آنها احتمال شکست ایمپلنت بالا خواهد بود. علاوه بر این، در برخی بیماران که لثهها تحلیل رفتهاند ممکن است جراحی بافت نرم نیز انجام شود تا پوشش لثه برای نگهداری بهتر ایمپلنت تقویت شود. بنابراین جراحیهای مکمل بخشی جداییناپذیر از درمان در بیماران خاص به حساب میآیند.
