توسط : ایمپلنت دندان با اتصال ششضلعی خارجی (نری) یکی از انواع سیستمهای کاشت دندان است که در آن، سر ایمپلنت به صورت یک ششضلعی برآمده طراحی شده است. در این نوع اتصال، اباتمنت به صورت نری روی سر ایمپلنت پیچ میشود و به عنوان واسطی برای اتصال روکش دندان عمل میکند. این نوع طراحی به دلیل سادگی و سهولت در ساخت، در بسیاری از سیستمهای ایمپلنت مورد استفاده قرار میگیرد.
ساختار و طراحی ایمپلنت با اتصال ششضلعی خارجی
اتصال ششضلعی خارجی یکی از طراحیهای کلاسیک در ساختار ایمپلنتهای دندانی است که نقش مهمی در تثبیت و انتقال نیروهای عملکردی ایفا میکند. این نوع اتصال بهصورت یک برجستگی ششضلعی در قسمت کرستال ایمپلنت طراحی میشود و با اباتمنت یا قطعات پروتزی درگیر میگردد. هدف اصلی این طراحی، ایجاد مقاومت در برابر چرخش و افزایش ثبات مکانیکی در هنگام نصب و عملکرد روزانه است.
در این ساختار، سطح تماس بین ایمپلنت و اباتمنت بهگونهای تنظیم شده که زوایای ششضلعی مانع از لغزش یا چرخش ناخواسته قطعات میشوند. این ویژگی بهویژه در مراحل اولیه ترمیم و بارگذاری اهمیت دارد، زیرا از جابجایی اباتمنت و آسیب به بافتهای اطراف جلوگیری میکند. همچنین، طراحی خارجی اتصال باعث سهولت در جایگذاری و برداشت قطعات میشود و نیاز به ابزارهای پیچیده را کاهش میدهد.
با وجود مزایای عملکردی، اتصال ششضلعی خارجی ممکن است تمرکز تنش بیشتری در ناحیه کرست استخوان ایجاد کند که در برخی موارد منجر به تحلیل استخوان میشود. به همین دلیل، در طراحیهای جدیدتر تلاش شده تا این تنشها با تغییر محل اتصال یا بهبود هندسه کاهش یابد. با این حال، این نوع اتصال بهدلیل سادگی تولید، تطابق با ابزارهای موجود و سابقه موفقیت بالینی، همچنان در بسیاری از سیستمهای ایمپلنت مورد استفاده قرار میگیرد.
در انتخاب و طراحی ایمپلنت با اتصال ششضلعی خارجی، توجه به دقت ابعاد، نوع آلیاژ، تلرانسهای ساخت و سازگاری زیستی اهمیت بالایی دارد تا عملکرد بلندمدت و ایمنی درمان تضمین شود.
مقالات دیگر: ایمپلنت با اتصال هشتضلعی داخلی (مادگی)
مزایای استفاده از اتصال ششضلعی خارجی
مزایای استفاده از اتصال ششضلعی خارجی ایمپلنت دندان را در این بخش به صورت موردی آوردهایم.
- سادگی در طراحی و ساخت: طراحی ساده این نوع اتصال باعث کاهش هزینههای تولید و زمان ساخت میشود.
- سهولت در نصب و تنظیم: این نوع اتصال به دلیل طراحی خاص خود، نصب و تنظیم اباتمنت را برای دندانپزشکان آسانتر میکند.
- مقاومت مناسب: اتصال ششضلعی خارجی مقاومت مناسبی در برابر نیروهای جویدن و فشارهای وارده به دندان دارد.
معایب و محدودیتهای اتصال ششضلعی خارجی
معایب و محدودیتهای استفاده از ایمپلنت دندان با اتصال ششضلعی خارجی را در این بخش از مقاله آوردهایم.
- دقت کمتر در انطباق: در مقایسه با سایر انواع اتصالات مانند ششضلعی داخلی، اتصال ششضلعی خارجی ممکن است دقت کمتری در انطباق اباتمنت با ایمپلنت داشته باشد.
- احتمال چرخش اباتمنت: در برخی موارد، احتمال چرخش اباتمنت بر روی ایمپلنت وجود دارد که میتواند باعث مشکلاتی در قرارگیری روکش دندان شود.
- محدودیت در طراحی روکش: این نوع اتصال ممکن است محدودیتهایی در طراحی و ساخت روکش دندان ایجاد کند.
کاربردهای اتصال ششضلعی خارجی
کاربردهای اتصال ششضلعی خارجی در ایمپلنتهای دندانی طی سالها به دلیل سادگی طراحی، قیمت مناسب و سهولت استفاده بسیار گسترده شده است. این نوع اتصال به دلیل آنکه در قسمت بالای ایمپلنت به شکل یک برآمدگی ششضلعی طراحی میشود، باعث میگردد اباتمنت یا قطعه واسط به راحتی روی ایمپلنت سوار شود و با پیچ محکم گردد. یکی از کاربردهای اصلی این نوع اتصال، استفاده در درمانهای تکدندانی است. در مواردی که بیمار تنها یک دندان خود را از دست داده، استفاده از ایمپلنت با اتصال ششضلعی خارجی انتخاب رایجی است زیرا هم نصب آن برای جراح سادهتر است و هم امکان دسترسی به قطعات جایگزین راحتتر فراهم میشود. در این حالت دندانپزشک میتواند به سرعت اباتمنت مناسب را انتخاب و پروتز دندانی را روی آن نصب کند.
کاربرد دیگر این اتصال در بازسازی بخشهای بزرگتر دهان است. بسیاری از کلینیکهای دندانپزشکی از ایمپلنتهای ششضلعی خارجی برای درمانهای چند دندانی یا حتی پروتزهای کامل فک استفاده میکنند. دلیل این انتخاب آن است که این نوع اتصال در بازار به وفور یافت میشود و برندهای مختلف قطعات سازگار با آن تولید کردهاند، بنابراین در درمانهای وسیع که نیاز به چند ایمپلنت وجود دارد، دسترسی به لوازم و تجهیزات جایگزین سادهتر خواهد بود. همچنین این اتصال به دلیل استاندارد بودن شکل هندسی، اجازه میدهد ترکیب قطعات از برندهای مختلف در شرایط خاص امکانپذیر باشد.
یکی از کاربردهای مهم دیگر این اتصال، استفاده در مناطق پر فشار دهان مانند دندانهای آسیاب است. طراحی ششضلعی خارجی توانسته مقاومت مناسبی در برابر نیروهای عمودی و جانبی ایجاد کند و همین ویژگی باعث میشود که بسیاری از متخصصان برای جایگزینی دندانهای عقبی که بیشترین فشار جویدن را تحمل میکنند از این نوع سیستم بهره ببرند.
همچنین در آموزش و کارآموزی دانشجویان دندانپزشکی و جراحان تازهکار نیز از این اتصال استفاده میشود. سادگی و انعطاف بالای این نوع ایمپلنت سبب شده که به عنوان یک گزینه آموزشی کاربردی مطرح باشد. دانشجویان میتوانند به راحتی با مکانیزم اتصال آشنا شوند و بدون نیاز به تجهیزات پیچیده تمرین کنند.
در نهایت باید گفت که کاربرد اتصال ششضلعی خارجی تنها به نصب آسان محدود نمیشود بلکه در حوزه تعمیر و نگهداری نیز اهمیت دارد. وقتی روکش یا اباتمنت دچار مشکل شود، تعویض آن به دلیل استاندارد بودن قطعات سریع و بدون پیچیدگی انجام خواهد شد. این ویژگی بهخصوص در کشورهایی مانند ایران که تنوع برندها زیاد است، باعث شده این نوع اتصال همچنان یکی از پرکاربردترین گزینهها در درمانهای ایمپلنت دندانی باقی بماند.
نتیجهگیری
اتصال ششضلعی خارجی بهعنوان یک طراحی کلاسیک در ایمپلنتهای دندانی، مزایای قابل توجهی از جمله سهولت در جایگذاری، تطابق با قطعات پروتزی متنوع و تجربه بالینی گسترده دارد. این نوع اتصال بهویژه در مواردی که نیاز به کنترل زاویه و موقعیت قطعات پروتزی وجود دارد، عملکرد قابل قبولی ارائه میدهد. با این حال، به دلیل قرارگیری اتصال در خارج از بدنه ایمپلنت، احتمال انتقال نیروهای جانبی و ایجاد تنش در ناحیه گردن ایمپلنت بیشتر است که میتواند در بلندمدت منجر به تحلیل استخوان یا شل شدن پیچ شود.
با وجود ظهور طراحیهای داخلی مانند اتصال مخروطی یا ششضلعی داخلی که پایداری مکانیکی و زیستی بالاتری دارند، اتصال ششضلعی خارجی همچنان در بسیاری از سیستمهای ایمپلنت معتبر مورد استفاده قرار میگیرد. انتخاب این نوع اتصال باید بر اساس شرایط بالینی، نوع پروتز، تجربه جراح و نیازهای بیمار صورت گیرد.
در مجموع، ایمپلنت با اتصال ششضلعی خارجی گزینهای قابل اعتماد و اثباتشده است، اما در مواردی که پایداری بیشتر، توزیع بهتر نیرو و کاهش ریسک تحلیل استخوان مدنظر باشد، بررسی گزینههای جایگزین توصیه میشود.
