توسط : ارتوسرجری یکی از روشهای پیشرفته در حوزه دندانپزشکی و جراحی فک و صورت به شمار میآید که تلفیقی از ارتودنسی و جراحی است. بسیاری از افراد با ناهنجاریهای فکی زندگی میکنند که نهتنها باعث اختلال در ظاهر چهره میشوند، بلکه میتوانند عملکردهایی مثل جویدن، بلع و صحبت کردن را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
ارتوسرجری چیست؟
ارتوسرجری، که به آن جراحی ارتوگناتیک نیز گفته میشود، ترکیبی از درمان ارتودنسی و جراحی فک است. این روش برای بیمارانی طراحی شده که ناهنجاریهای فکی و دندانی آنها شدید است و با روشهای معمولی ارتودنسی قابل درمان نیست. در واقع، ارتوسرجری زمانی ضرورت پیدا میکند که مشکل اسکلتی ریشه اصلی ناهماهنگی دندانها و ظاهر صورت باشد. واژه ارتوسرجری از دو بخش تشکیل شده است: “ارتو” به معنای اصلاح و “سرجری” به معنای جراحی.
در این درمان، ابتدا دندانها با ارتودنسی در موقعیت مناسب قرار میگیرند تا جراحی بتواند بهطور دقیق انجام شود. جراحی معمولاً از داخل دهان انجام میشود و استخوان فک در محل مناسب برش داده میشود و سپس با پیچ و پلاک در جایگاه جدید تثبیت میشود.
بسته به نیاز بیمار، ممکن است جراحی فک بالا، فک پایین یا هر دو فک انجام شود. هدف نهایی، ایجاد یک بایت صحیح، هماهنگی بین دندانها و فکها و بهبود ظاهر صورت است. این درمان همچنین عملکردهای مهمی مانند جویدن، بلع و گفتار را بهبود میبخشد و باعث افزایش اعتمادبهنفس و راحتی در فعالیتهای روزمره میشود.
مقالات دیگر: ایمپلنت اندواستیل
چه کسانی به ارتوسرجری نیاز دارند؟
ارتوسرجری برای همه افراد لازم نیست و تنها افرادی که مشکلات شدید فکی و اسکلتی دارند، کاندیدای اصلی این درمان هستند. بیماران با مشکلات خفیف میتوانند تنها با ارتودنسی نتیجه بگیرند. اما کسانی که فکهای آنها جلو یا عقب است، انحراف شدید دارند یا نامتقارن هستند، بیشترین بهره را از ارتوسرجری خواهند برد. همچنین افرادی که مشکلات عملکردی مانند جویدن سخت، گفتار نامناسب یا اختلالات تنفسی دارند، از این درمان سود میبرند.
حتی افرادی که از ظاهر صورت خود ناراضی هستند و این موضوع باعث کاهش اعتمادبهنفس آنها شده است نیز میتوانند با ارتوسرجری ظاهر متناسبتری پیدا کنند. تشخیص نیاز به ارتوسرجری تنها باید توسط متخصص ارتودنسی و جراح فک انجام شود. این تیم تخصصی با بررسی دقیق عکسها، قالبها و اسکنهای سهبعدی وضعیت دندانها و فکها را ارزیابی کرده و برنامه درمانی مناسب را پیشنهاد میکنند. به طور معمول ارتوسرجری بعد از پایان رشد استخوانها انجام میشود و بیشتر برای بزرگسالان یا افراد بالای ۱۸ سال توصیه میگردد.
بنابراین انتخاب صحیح بیمار و برنامهریزی دقیق برای هر فرد، نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد و باعث میشود نتیجه نهایی هم از نظر عملکرد و هم از نظر زیبایی رضایتبخش باشد.
مراحل ارتوسرجری
ارتوسرجری یک درمان مرحلهای است و برای رسیدن به نتیجه مطلوب، بیمار باید همکاری کامل با تیم درمانی داشته باشد. اولین مرحله، مشاوره و بررسی دقیق توسط متخصص ارتودنسی و جراح فک است. در این مرحله عکسبرداریها، قالبگیری و اسکنهای سهبعدی انجام میشود تا موقعیت دقیق دندانها و فکها مشخص گردد.
سپس بیمار وارد مرحله ارتودنسی قبل از جراحی میشود تا دندانها در جای مناسب قرار گیرند و آماده جراحی شوند. این مرحله بین ۱۲ تا ۱۸ ماه طول میکشد و ممکن است بیمار در این مدت تغییراتی در ظاهر دندانها مشاهده کند که طبیعی است. پس از آماده شدن دندانها، جراحی فک انجام میشود. این عمل تحت بیهوشی عمومی و در بیمارستان انجام میشود. جراح فک استخوانها را برش داده و در موقعیت جدید تثبیت میکند. طول عمل بستگی به پیچیدگی مورد دارد و ممکن است دو تا پنج ساعت طول بکشد.
پس از جراحی دندان دوره نقاهت چند روزه در بیمارستان و سپس ادامه در منزل آغاز میشود. مرحله آخر، ارتودنسی پس از جراحی است که برای تنظیم نهایی دندانها انجام میشود و چند ماه طول میکشد. در پایان این مراحل، بیمار به هماهنگی بین فکها و دندانها، عملکرد بهتر و ظاهر متناسب دست پیدا میکند.
مراقبتهای بعد از ارتوسرجری
رعایت مراقبتهای پس از ارتوسرجری تاثیر مستقیمی بر موفقیت درمان دارد. پس از جراحی، بیماران با ورم و کبودی در ناحیه صورت مواجه خواهند شد که معمولاً طی چند هفته کاهش مییابد. استفاده از کمپرس سرد و استراحت کافی برای کاهش تورم توصیه میشود. رژیم غذایی نیز اهمیت زیادی دارد و هفتههای اول بهتر است از غذاهای نرم و مایع استفاده شود تا فک تحت فشار قرار نگیرد. با گذشت زمان میتوان غذاهای نیمهسخت و سپس غذاهای معمولی مصرف کرد.
رعایت بهداشت دهان و دندان نیز ضروری است؛ شستشو با دهانشویههای مخصوص و مسواک زدن آرام طبق دستور پزشک باید انجام شود تا احتمال عفونت کاهش یابد. فعالیتهای سنگین بدنی باید محدود شوند تا استخوانها فرصت کافی برای ترمیم داشته باشند. مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی و جراح فک برای بررسی روند بهبودی نیز بسیار مهم است.
علاوه بر جنبههای جسمانی، سلامت روانی بیمار نیز اهمیت دارد، زیرا برخی بیماران ممکن است در هفتههای ابتدایی تغییرات ظاهری و محدودیتهای غذایی را دشوار بدانند. رعایت دقیق توصیههای پزشک و صبر در طول دوره نقاهت، بیماران را به بهترین نتیجه درمانی میرساند و باعث میشود تجربه ارتوسرجری هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی مثبت باشد.
مزایا و معایب ارتوسرجری
ارتوسرجری مزایای قابل توجهی دارد. اصلیترین مزیت آن، بهبود عملکرد دهان و دندان است؛ پس از درمان جویدن راحتتر، گفتار بهتر و کاهش سایش غیرطبیعی دندانها رخ میدهد. همچنین هماهنگی بین فکها باعث تناسب بیشتر صورت و لبخند جذابتر میشود، که نقش بزرگی در افزایش اعتمادبهنفس بیمار دارد. در برخی بیماران، ارتوسرجری میتواند مشکلات تنفسی و اختلالات خواب را بهبود بخشد. با وجود این مزایا، این درمان محدودیتهایی نیز دارد.
طولانی بودن دوره درمان، شامل ارتودنسی دیجیتال پیش و پس از جراحی، یکی از معایب است. همچنین دوره نقاهت پس از جراحی میتواند برای بیماران دشوار باشد و نیازمند مراقبتهای دقیق است. ورم، کبودی و محدودیتهای غذایی از جمله چالشهای اولیه هستند. خطرات جراحی مانند عفونت، خونریزی یا آسیب به عصب نیز وجود دارد، اگرچه با انتخاب جراح ماهر این موارد به حداقل میرسد.
با این حال، مزایای ارتوسرجری به مراتب بیشتر از معایب آن است و بیشتر بیماران از نتیجه نهایی رضایت کامل دارند.
هزینه ارتوسرجری
هزینه ارتوسرجری به عوامل متعددی بستگی دارد. میزان پیچیدگی جراحی، نیاز به جراحی یک فک یا هر دو، دستمزد جراح و متخصص ارتودنسی، مدت زمان ارتودنسی قبل و بعد از جراحی و هزینه بیمارستان همگی بر قیمت نهایی اثرگذار هستند.
این درمان نسبتاً پرهزینه است زیرا ترکیبی از ارتودنسی و جراحی تخصصی است. با این حال ارتوسرجری یک سرمایهگذاری بلندمدت برای بهبود عملکرد و زیبایی بیمار محسوب میشود. بسیاری از بیماران پس از درمان کیفیت زندگی بهتری پیدا کرده و اعتمادبهنفس آنها افزایش مییابد.
در برخی موارد، اگر درمان برای مسائل عملکردی مانند اختلالات تنفسی ضروری باشد، بخشی از هزینه ممکن است توسط بیمه پوشش داده شود، اما معمولاً ارتوسرجری بهعنوان عمل زیبایی تلقی میشود و بیمه آن را تأمین نمیکند. بهترین روش برای اطلاع از هزینه دقیق، مشاوره حضوری با جراح فک و متخصص ارتودنسی است که پس از بررسی وضعیت بیمار، هزینه تقریبی اعلام میشود.
نتیجهگیری
ارتوسرجری یک روش درمانی جامع است که برای اصلاح ناهنجاریهای شدید فکی و دندانی طراحی شده است. این روش ترکیبی، هم عملکرد دهان را بهبود میبخشد و هم ظاهر صورت را متناسبتر میکند. مراحل ارتوسرجری شامل ارتودنسی قبل از جراحی، جراحی فک و ارتودنسی پس از جراحی است و همکاری کامل بیمار با تیم درمانی اهمیت زیادی دارد. مراقبتهای پس از درمان و رعایت توصیههای پزشک، کلید دستیابی به بهترین نتایج هستند.
هرچند ارتوسرجری هزینه و دوره نقاهت نسبتا طولانی دارد، مزایای آن از نظر عملکرد، زیبایی و اعتمادبهنفس بیماران بسیار ارزشمند است و نتایج نهایی برای اکثر بیماران رضایتبخش خواهد بود. این روش یکی از مؤثرترین راهکارها برای رسیدن به لبخندی زیبا و عملکردی کامل در دهان و فک است.
